المقداد السيوري (مترجم: بخشايشى)

108

كنز العرفان في فقه القرآن‌ (فارسى)

پس از بيان مطالب فوق ، بدان تا آن جا كه امكان دارد ، با بقاى لفظ بر عموم ، از آن استفاده‌هاى زيادى بشود ، بهتر است . بنابراين با آيه مباركه بر مسائل چندى مربوط به نمازهاى واجب احتجاج و استدلال نمود . مسائل هفتگانه : مسئله اوّل : شخصى به گمان اينكه فلان سمت ، قبله است و يا قبله را فراموش كرده و به سوى فلان سمت نماز مىخواند ، در حال نماز متوجّه شد كه دچار اشتباه شده است اگر پشت به قبله نباشد و انحرافش به حدّى زياد نباشد كه به سمت شرق و يا غرب رسيده باشد ، مىتواند متوجّه قبله بشود و نمازش صحيح است . مسئله دوّم : شخصى به گمان قبله بودن فلان سمت نماز مىخواند و بعد از فراغ از نماز ، متوجّه مىشود كه به سوى قبله نماز نخوانده است ، منتهى اگر انحرافش از قبله زياد نباشد و به سوى ما بين مغرب و مشرق نماز خوانده است ، نمازش صحيح است . مسئله سوّم : اگر بعد از خروج وقت نماز متوجّه شود كه نمازش به سوى مغرب و يا مشرق بوده و نه به سوى قبله ، نمازش صحيح است . مسئلهء چهارم : كسى كه نمىتواند قبله را تشخيص بدهد ، بايد به چهار سمت نماز بگزارد ، و نمازش صحيح است . مسئله پنجم : در حال شدّت خوف و ترس به هر سو نماز بخواند ، صحيح است . مسئلهء ششم : شخصى كه مجبور است راه برود و از يك طرف ، وقت نماز ضيق شده است ، مىتواند نماز بخواند ؛ و لو متوجّه قبله نباشد . ( مانند مسافرين هواپيما يا اتوبوس در صورت ضيق وقت ) مسئله هفتم : شخص مريض كه نمىتواند خود را رو به قبله قرار دهد و كسى هم نيست كه به او كمك كند و او را متوجه قبله نمايد ، نمازش صحيح است . و امّا استدلال به آيه بر صحيح بودن نماز مستحبى شخص حاضر ( غير مسافر ) ، كه رو به قبله نباشد ، محلّ اشكال است ، به خاطر مخالف بودن با فعل رسول اللّه ( ص ) زيرا هرگز از آن حضرت نقل نشده است كه نافله و نماز مستحبّى را در حال حضر ، رو به غير قبله خوانده باشد و همچنين نقل نشده است كه حضرت دستور به آن داده باشد و يا آن را تصديق كرده باشد . بنابراين مسئلهء مذكور ( نماز مستحبّى به سوى غير قبله ) بدعت است ، يعنى وارد كردن چيزى در شريعت كه جزء شريعت نبوده است مىباشد .